BİR CUMHURİYET KADINININ BAŞARI HİKAYESİ...

İnsanlık tarihinde giyim kuşam üzerine iki zanaat ilk insana değin uzanır. Birincisi; her hangi bir amaç için öldürülmüş hayvanın yüzülmesi sonucu elde olunan olarak kullanılan işlenmiş, yani tabaklanmış, sepilenmiş deri, dolayısıyla debbağ, tabak, sepici zanaatı. Diğeri de dokumaya dayalı tekstil zanaatı. Her iki zanaatın izlerine Anadolu’da rastlanıyor olması coğrafyamızın kültürel geçmişindeki varsıllığı ortaya koyması açısından son derece önemlidir.

Bir Cumhuriyet Kadını olan Sabiha Tansuğ’un adı bu kültürel geçmişe sahip çıkmanın ve bu geçmişi gelecek kuşaklara taşımanın özgün adıdır. Sabiha Tansuğ, 90 yılı aşan ömrünün tam kırk yılında büyük heyecan duyarak Anadolu’yu karış karış dolaşmış, giyim kuşam kültürümüz üzerine saygı duyduğumuz bir çalışma yapmanın sonucunda bizlere eşsiz bir hazine bırakmıştır. Tansuğ; özellikle Osmanlı saray, kent, kasaba giyimi ile kırsal yörelerdeki Türkmen ve Yörük kostümlerinin, farklı bölge, etnik, kültürel benzerlikleri ile birbirlerine olan etkileri ve içerdikleri semboller üzerine araştırmalar yapmış, bu bağlamda Anadolu’da, günlük yaşamda kullanılan başlıklardan ayak giyimine, takılara dönük göz kamaştırıcı bir birikimi elde etmiştir. Tansuğ, bunun yanı sıra edindiği bilgileri de kaleme alarak son derece değerli kitap, dergilerde yayımladığı yazılar biçiminde ayrı bir çalışmasını bizlere sunmuştur. Bu birikim; insanın, bin yıllar boyu yaratıcılığından hareketle renkler olarak ışıyan el becerisi ve kültürel davranışlarının ifadesinin bizlere sunulmasıdır. Sabiha Tansuğ’un koleksiyonunda yer alan ve bugün Urla’da adını taşıyan sergi salonunda vitrinleri dolduran, halkbilimimiz açısından da son derece değerli bu hazineyle; kitaplarıyla çeşitli dergilerde yayımlanmış yazılarının gelecek kuşaklara taşınması övgüye değer bir çabanın ürünüdür.

Sabiha Tansuğ’un, halkbilimi dalında giyim kuşam kültürümüze dönük yaptığı çalışmanın en önemli unsurunu belirtecek olursak; son yıllarda dayatılan ve ne yazık ki geçerlik de kazanan küreselleşmenin getirdiği; yerli olanı, özlü olanı tarihin sahnesine gömme olgusudur. Demokrasi kuralları, adalet, sağlık, eğitim, çevre gibi ödün verilemeyecek bir diğer unsur; gelenek göreneklerin varlığıdır. Coğrafyanın neresinde olursa olsun her toplumun üzerine titremesi gerektiği gelenekler içerisinde giyim kuşam kültürü daima önlerde yer alır ve Sabiha Tansuğ, bize ait bu değerimizi hem araştırmış, hem de koleksiyon olarak bizlere armağan etmiştir.